Een korte asielprocedure is niet automatisch verkeerd. Dat is misschien het belangrijkste punt om mee te beginnen. Soms kan een korte procedure juist goed zijn. Mensen die bescherming nodig hebben, moeten niet jarenlang wachten op duidelijkheid. Langdurige onzekerheid kan zwaar zijn, zeker voor kinderen, gezinnen en mensen die traumatische ervaringen hebben meegemaakt. Wie niet weet of hij mag blijven, kan moeilijk beginnen aan herstel, school, werk, integratie of gezinshereniging. Ook voor de overheid is een traag systeem problematisch, omdat achterstanden druk zetten op de IND, opvanglocaties, advocaten, rechters en gemeenten.

Toch kan een korte procedure problematisch worden. Dat gebeurt niet simpelweg omdat zij kort is, maar omdat snelheid soms ten koste kan gaan van zorgvuldigheid. In het asielrecht is dat risico groot, omdat de gevolgen van een beslissing enorm kunnen zijn. Een afwijzing kan betekenen dat iemand Nederland of Europa moet verlaten. In sommige gevallen kan dat betekenen dat iemand moet terugkeren naar een land waar hij vervolging, geweld, marteling of onmenselijke behandeling vreest. Dan is snelheid nooit alleen een organisatorische keuze. Dan raakt snelheid direct aan bescherming.

Daarom is de echte vraag niet of een procedure kort of lang is. De echte vraag is of de procedure, ondanks haar korte duur, nog eerlijk, begrijpelijk en controleerbaar blijft. Een procedure van drie maanden kan zorgvuldig zijn als iemand goed wordt geïnformeerd, toegang heeft tot juridische hulp, zijn verhaal goed kan vertellen, kwetsbaarheid wordt herkend en een rechter het besluit kan controleren. Maar een procedure van drie maanden kan problematisch worden als iemand de procedure niet begrijpt, geen tijd heeft om bewijs te verzamelen, geen advocaat kan spreken of te snel in een bepaalde categorie wordt geplaatst.

Onder het EU-Migratiepact krijgt deze vraag extra gewicht. Het Pact is sinds 12 juni 2026 van toepassing en wil het Europese asiel- en migratiesysteem sneller, duidelijker en meer geharmoniseerd maken. De Europese Commissie beschrijft het Pact als een set nieuwe regels voor migratiebeheer en een gemeenschappelijk asielsysteem op EU-niveau. De Asielprocedureverordening, Verordening (EU) 2024/1348, is daarbij een van de centrale onderdelen. Deze verordening regelt de gemeenschappelijke procedure voor internationale bescherming in de Europese Unie. [1]

Dat klinkt technisch, maar het betekent iets heel concreets. De EU wil dat asielprocedures minder verschillen tussen lidstaten. De EU wil ook dat aanvragen sneller worden behandeld, vooral wanneer een aanvraag waarschijnlijk weinig kansrijk wordt geacht of wanneer iemand via bepaalde routes de EU binnenkomt. Dat kan bestuurlijk begrijpelijk zijn. Een systeem dat vastloopt, werkt niet goed. Maar een systeem dat te snel werkt, kan ook fouten maken. De kunst is dus om snelheid en zorgvuldigheid met elkaar te verbinden.

Voor mij is dit precies de spanning die het EU-Migratiepact zo interessant maakt. Niemand kan serieus beweren dat jarenlange wachttijden goed zijn. Maar niemand zou ook moeten doen alsof snelheid vanzelf rechtvaardigheid betekent. Een snelle beslissing kan duidelijkheid geven. Maar een snelle fout kan iemands leven ontwrichten. In het asielrecht kan een verkeerd besluit niet altijd eenvoudig worden hersteld. Als iemand eenmaal is teruggestuurd naar gevaar, kan een latere correctie te laat komen.

Te weinig tijd voor het asielverhaal

Een korte procedure wordt problematisch wanneer iemand onvoldoende tijd heeft om zijn verhaal goed te vertellen. Een asielverhaal is vaak ingewikkeld. Iemand moet uitleggen waarom hij is gevlucht, wat er is gebeurd, wie hem bedreigt, waarom de autoriteiten hem niet beschermen en waarom terugkeer gevaarlijk is. Dat klinkt misschien als een kwestie van gewoon vertellen wat er is gebeurd, maar zo simpel is het vaak niet. Mensen vluchten meestal niet met een perfect dossier. Zij hebben vaak geen documenten, geen chronologisch verhaal en geen juridische kennis.

Daar komt bij dat veel mensen die asiel aanvragen een zware reis achter de rug hebben. Sommigen hebben geweld meegemaakt. Sommigen zijn onderweg uitgebuit. Sommigen hebben familieleden verloren. Sommigen zijn bang voor autoriteiten, juist omdat autoriteiten in hun land van herkomst een rol speelden in vervolging of geweld. In zo’n situatie is het niet vanzelfsprekend dat iemand meteen volledig, rustig en duidelijk kan vertellen wat er is gebeurd.

Tijd is in het asielrecht daarom niet zomaar wachttijd. Tijd kan nodig zijn om te begrijpen wat er gebeurt. Tijd kan nodig zijn om vertrouwen te krijgen. Tijd kan nodig zijn om documenten te verzamelen. Tijd kan nodig zijn om een advocaat te spreken. Tijd kan nodig zijn om psychische of medische problemen te herkennen. Een procedure die te kort is, kan ervoor zorgen dat belangrijke informatie te laat komt of helemaal niet naar voren komt.

Dat zie je vooral bij trauma. Iemand die geweld, detentie, marteling of seksueel misbruik heeft meegemaakt, vertelt daar niet altijd meteen volledig over. Soms is er schaamte. Soms is er angst. Soms zijn herinneringen onsamenhangend. Soms durft iemand pas later te vertellen wat er werkelijk is gebeurd. In een korte procedure kan dat snel tegen iemand worden gebruikt. Dan wordt een latere verklaring gezien als ongeloofwaardig, terwijl die vertraging juist kan samenhangen met kwetsbaarheid.

Dit is een van de grote risico’s van snelle procedures. Een procedure kan juridisch strak zijn ingericht, maar psychologisch te weinig rekening houden met hoe mensen werkelijk functioneren na vlucht, geweld of trauma. Als het systeem verwacht dat iemand meteen volledig en consistent vertelt, kan het systeem juist de mensen missen die extra bescherming nodig hebben.

Wanneer rechtsbijstand te laat komt

Een korte procedure wordt ook problematisch wanneer rechtsbijstand te laat komt. Juridische hulp is in asielzaken geen luxe. Een advocaat of juridisch ondersteuner helpt iemand begrijpen wat de procedure betekent, welke informatie belangrijk is en welke gevolgen bepaalde verklaringen kunnen hebben. De Asielprocedureverordening bevat daarom regels over juridische counseling, juridische bijstand en vertegenwoordiging. [2]

Maar rechtsbijstand moet op tijd komen. Als een advocaat pas betrokken raakt nadat het belangrijkste gehoor al heeft plaatsgevonden, kan veel schade al zijn ontstaan. Als iemand pas na de afwijzing begrijpt dat bepaalde documenten belangrijk waren, wordt herstel moeilijker. Als iemand pas laat begrijpt waarom een tegenstrijdigheid problematisch is, kan het dossier al een bepaalde richting op zijn gegaan. Formeel kan er dan wel rechtsbijstand bestaan, maar praktisch komt die hulp te laat.

Daarom is het bij korte procedures niet genoeg om te zeggen dat er ergens in het systeem juridische hulp beschikbaar is. De vraag moet zijn wanneer die hulp beschikbaar is, hoe onafhankelijk die hulp is en of de hulp inhoudelijk genoeg is om echt verschil te maken. In een korte procedure is timing alles. Rechtsbijstand die te laat komt, kan nog steeds nuttig zijn, maar voorkomt niet altijd dat de eerste fouten ontstaan.

Kwetsbaarheid en medisch onderzoek

Een korte procedure wordt verder problematisch wanneer kwetsbaarheid niet wordt herkend. Denk aan kinderen, alleenstaande minderjarigen, slachtoffers van mensenhandel, mensen met psychische problemen, slachtoffers van marteling of mensen met medische beperkingen. Kwetsbaarheid is niet altijd zichtbaar. Iemand kan rustig lijken en toch ernstig getraumatiseerd zijn. Iemand kan tegenstrijdig verklaren en toch de waarheid vertellen. Iemand kan zwijgen omdat hij bang is, niet omdat hij niets te zeggen heeft.

De EUAA heeft specifieke standaarden ontwikkeld over kwetsbaarheid in asielprocedures. Die standaarden zijn bedoeld om lidstaten te ondersteunen bij eerlijke en effectieve procedures voor asielzoekers in een kwetsbare situatie. [3] Dat is belangrijk, omdat kwetsbaarheid niet vanzelf uit een dossier springt. Zij moet worden herkend door mensen die weten waar ze op moeten letten.

In een korte procedure is er minder ruimte om zulke signalen op te merken. Dat maakt de eerste fase extra belangrijk. Als kwetsbaarheid vroeg wordt gemist, kan iemand in een procedure terechtkomen die niet bij zijn situatie past. Een versnelde procedure kan dan ongeschikt zijn, maar de persoon zit er al in. Dan moet het systeem voldoende ruimte bieden om alsnog bij te sturen.

De IND schrijft dat de nieuwe Nederlandse asielprocedure sinds 12 juni 2026 korter en flexibeler is en minder stappen bevat. Volgens de IND is dat nodig omdat de wettelijke beslistermijnen korter worden en asielzoekers sneller duidelijkheid moeten krijgen. [4] Dat klinkt positief, maar het roept ook vragen op. Welke stappen verdwijnen uit de standaardprocedure? Wanneer worden zij alsnog ingezet? Wie beslist dat? En hoe kan een asielzoeker aanvoeren dat zijn zaak meer tijd of extra onderzoek nodig heeft?

Dat is waar een korte procedure juridisch gevoelig wordt. Een procedure kan korter zijn doordat onnodige bureaucratie verdwijnt. Dat is goed. Maar een procedure kan ook korter zijn doordat waarborgen niet meer standaard worden toegepast. Dan wordt het belangrijk dat de overheid goed herkent wanneer extra waarborgen nodig zijn. Als dat niet gebeurt, kan snelheid ten koste gaan van bescherming.

Een voorbeeld is medisch onderzoek. De IND heeft aangegeven dat bepaalde stappen, zoals medisch onderzoek, niet meer standaard onderdeel zijn van elke zaak, maar wel kunnen worden ingezet wanneer daar aanleiding voor is. [5] Op papier klinkt dat als maatwerk. Niet iedereen heeft immers een medisch onderzoek nodig. Maar de vraag is of signalen van trauma, psychische problemen of beperkingen altijd op tijd worden herkend. Als de overheid niet ziet dat iemand extra ondersteuning nodig heeft, wordt het medisch onderzoek ook niet ingezet. Dan kan maatwerk in de praktijk te smal worden.

Hetzelfde geldt voor een extra gehoor. In sommige zaken kan één gehoor voldoende zijn. In andere zaken is dat niet zo. Soms is het verhaal te complex. Soms is er later nieuwe informatie. Soms blijkt pas tijdens het gehoor dat iemand moeite heeft met vertellen. Soms spelen schaamte of angst een rol. Als een procedure kort is, moet er ruimte blijven om te zeggen: deze zaak vraagt meer tijd.

Bewijs en taal

Een korte procedure wordt ook problematisch wanneer bewijs niet goed kan worden verzameld. In asielzaken is bewijs vaak moeilijk. Iemand die vlucht, neemt niet altijd documenten mee. Soms zijn documenten kwijtgeraakt. Soms zijn ze afgepakt. Soms is het gevaarlijk om contact op te nemen met mensen in het land van herkomst. Soms bestaan documenten simpelweg niet. Als de procedure kort is, kan het moeilijk zijn om bewijs op tijd aan te leveren.

Daarom moet een korte procedure ruimte houden voor uitleg. Het ontbreken van documenten mag niet automatisch worden gezien als ongeloofwaardigheid. Een asielzoeker moet kunnen uitleggen waarom bewijs ontbreekt. De IND en de rechter moeten begrijpen dat vluchtverhalen vaak niet netjes met bewijsstukken worden ondersteund. Een korte procedure wordt problematisch als zij te weinig ruimte laat voor die realiteit.

Bewijs in asielzaken bestaat bovendien niet alleen uit documenten. Het kan ook gaan om verklaringen, landeninformatie, medische informatie, rapporten van internationale organisaties of informatie over de situatie van een bepaalde groep. Als een procedure te snel gaat, kan het moeilijker zijn om zulke informatie zorgvuldig te verzamelen en te wegen. Dan bestaat het risico dat het besluit vooral wordt genomen op basis van het eerste, onvolledige beeld.

Ook taal kan een korte procedure problematisch maken. Asielprocedures draaien om verklaringen. Als iemand een vraag verkeerd begrijpt, kan een verkeerd antwoord later grote gevolgen hebben. Als een tolk een nuance mist, kan een verhaal anders overkomen. Als iemand niet begrijpt wat een beslissing betekent, kan hij niet goed reageren. In een korte procedure is er minder tijd om misverstanden te herstellen. Daarom zijn goede tolken en begrijpelijke informatie geen details, maar voorwaarden voor zorgvuldigheid.

Beroep dient praktisch bereikbaar te zijn

Een korte procedure wordt ook problematisch wanneer beroep niet praktisch bereikbaar is. Artikel 47 van het EU-Handvest geeft recht op een doeltreffende voorziening in rechte en een eerlijk proces. [6] Artikel 67 van de Asielprocedureverordening bepaalt bovendien dat asielzoekers recht hebben op een effectief rechtsmiddel bij een rechter of tribunaal. Dat rechtsmiddel moet een volledig en actueel onderzoek van feiten en recht mogelijk maken. [7]

Maar een recht op beroep is niet genoeg als iemand het niet echt kan gebruiken. Als de termijn te kort is, als er geen advocaat beschikbaar is, als de beslissing onduidelijk is of als iemand al dreigt te worden uitgezet voordat de rechter goed kan kijken, wordt beroep te formeel. Dan bestaat rechtsbescherming wel op papier, maar niet in de praktijk.

Hier zie je het verschil tussen formele en echte rechtsbescherming. Formele rechtsbescherming betekent dat er ergens in de wet staat dat iemand beroep kan instellen. 

Echte rechtsbescherming betekent dat iemand dat beroep ook daadwerkelijk kan gebruiken. Daarvoor zijn tijd, informatie, rechtsbijstand, vertaling en rechterlijke bevoegdheden nodig. In een korte procedure is de kans groter dat formele bescherming en echte bescherming uit elkaar gaan lopen.

De rechtspraak van het Hof van Justitie laat zien dat versnelde procedures op zichzelf mogelijk zijn, maar dat effectieve rechterlijke bescherming moet blijven bestaan. In de zaak Samba Diouf ging het om een versnelde asielprocedure en de vraag welke rechterlijke controle nodig was. Het Hof accepteerde dat lidstaten versnelde procedures kunnen gebruiken, maar het uitgangspunt blijft dat een asielzoeker een effectieve mogelijkheid moet hebben om de uiteindelijke beslissing te laten toetsen. [8]

Dat is precies de kern. Een korte procedure is niet automatisch verboden. Maar zij mag niet leiden tot een situatie waarin de rechterlijke controle te zwak wordt. Als snelheid betekent dat iemand geen echte kans heeft om de beslissing aan te vechten, wordt de procedure problematisch. Als snelheid betekent dat de rechter niet goed naar feiten en recht kan kijken, wordt de procedure problematisch. Als snelheid betekent dat uitzetting dreigt voordat het risico goed is beoordeeld, wordt de procedure problematisch.

Dit laatste raakt aan het beginsel van non-refoulement. Dat betekent dat iemand niet mag worden teruggestuurd naar een land waar hij risico loopt op vervolging, marteling of onmenselijke behandeling. In de zaak Gnandi benadrukte het Hof van Justitie dat terugkeer en asielbeslissingen moeten worden bekeken in het licht van onder meer het recht op een effectief rechtsmiddel en het verbod op refoulement. [9] In gewone taal betekent dit: als terugkeer gevaarlijk kan zijn, moet rechtsbescherming niet te laat komen.

Grensprocedures en vrijheidsbeperking

Een korte procedure wordt vooral gevoelig bij grensprocedures. Onder het EU-Migratiepact kunnen bepaalde aanvragen sneller aan of bij de buitengrens worden behandeld. Dat kan bestuurlijk logisch lijken, omdat de EU sneller wil bepalen wie bescherming nodig heeft en wie niet. Maar juridisch is het gevoelig, omdat iemand aan de grens vaak in een afhankelijke positie zit. Die persoon kent het systeem niet, heeft vaak geen netwerk en bevindt zich soms in een situatie waarin bewegingsvrijheid beperkt is.

Human Rights Watch heeft gewaarschuwd dat de combinatie van screening, grensprocedure en terugkeerprocedure onder het Pact kan leiden tot situaties waarin mensen langere tijd in vrijheidsbeperkende of detentieachtige omstandigheden terechtkomen. [10] Reuters meldde bij de start van het Pact dat de nieuwe regels onder meer strengere grenscontrole, snellere behandeling van aanvragen, uitgebreidere digitale instrumenten en meer terugkeer beogen, terwijl mensenrechtenorganisaties zorgen uiten over de gevolgen voor toegang tot bescherming. [11]

Dat betekent niet dat elke grensprocedure automatisch onzorgvuldig is. Maar het betekent wel dat de waarborgen daar extra sterk moeten zijn. Iemand moet informatie krijgen in een taal die hij begrijpt. Er moet toegang zijn tot juridische hulp. Kwetsbare mensen moeten worden herkend. Kinderen moeten anders worden behandeld dan volwassenen. En de rechter moet kunnen controleren voordat een fout onomkeerbaar wordt.

ECRE heeft in zijn commentaar op de Asielprocedureverordening zorgen geuit over onder meer grensprocedures, korte termijnen, toegang tot een eerlijke procedure en effectieve rechtsmiddelen. [12] Die zorgen zijn relevant omdat het Pact niet alleen snelheid introduceert, maar snelheid combineert met andere vormen van controle. Screening, grensprocedures, terugkeerlogica en digitale registratie versterken elkaar. Daardoor kan iemand vanaf het begin in een traject terechtkomen dat sterk gericht is op snelle afhandeling.

Het risico van categorieën en zelfredzaamheid

Een korte procedure wordt ook problematisch wanneer zij te veel vertrouwt op categorieën. Bijvoorbeeld wanneer aanvragen uit bepaalde landen sneller als kansarm worden gezien. Nationaliteit kan relevant zijn, maar mag nooit de individuele beoordeling vervangen. Een land kan in algemene zin veilig lijken, terwijl een individu uit dat land wel degelijk gevaar loopt. Denk aan politieke activisten, journalisten, religieuze minderheden, lhbti-personen of mensen die persoonlijk worden bedreigd.

Dit is een van de grootste risico’s van snelle systemen. Zij werken graag met categorieën, omdat categorieën efficiënt zijn. Een categorie maakt het mogelijk om dossiers sneller te ordenen. Maar asielrecht draait uiteindelijk om individuele bescherming. De vraag is niet alleen of een land gemiddeld veilig is. De vraag is of deze persoon veilig kan terugkeren. Als een korte procedure te veel steunt op algemene aannames, kan zij individuele risico’s missen.

Voor mij is dit de kern; een korte procedure wordt problematisch wanneer zij vergeet dat asielrecht altijd individueel blijft. Het systeem mag sneller worden, maar de persoon mag niet verdwijnen achter de categorie. Een asielzoeker is niet alleen een nationaliteit, een proceduretype of een dossiernummer. Het blijft iemand met een eigen verhaal, eigen risico’s en eigen kwetsbaarheden.

Een korte procedure kan ook problematisch worden wanneer zij te veel druk legt op zelfredzaamheid. Moderne procedures gebruiken steeds vaker digitale systemen, formulieren en eigen verantwoordelijkheid van de aanvrager. Dat kan efficiënt zijn, maar niet iedereen kan daarin meekomen. Sommige mensen kunnen niet goed lezen of schrijven. Anderen spreken de taal niet. Sommigen hebben psychische problemen. Weer anderen weten niet welke documenten relevant zijn. Als een procedure kort is én veel zelfredzaamheid verwacht, raken kwetsbare mensen sneller achterop.

De EUAA heeft operationele standaarden voor asielprocedures gepubliceerd die lidstaten moeten helpen om eerlijke en effectieve procedures te organiseren. [13] Dat laat zien dat een procedure niet alleen juridisch klopt omdat er regels bestaan. De uitvoering moet ook praktisch functioneren. Goede organisatie, duidelijke informatie, training van medewerkers en aandacht voor kwetsbaarheid zijn geen details. Zij bepalen of snelheid nog zorgvuldig kan zijn.

Wat advocaten en rechters nodig hebben

Ook voor advocaten en rechters verandert een korte procedure veel. Advocaten moeten sneller handelen. Zij moeten sneller contact krijgen met cliënten, dossiers sneller lezen, bewijs sneller verzamelen en beroep sneller voorbereiden. Rechters moeten in kortere tijd controleren of besluiten zorgvuldig zijn. Als de hele keten onder tijdsdruk staat, groeit het risico dat rechtsbescherming minder diep wordt.

Dat betekent niet dat korte procedures nooit kunnen werken. Een korte procedure kan zorgvuldig zijn als de zaak relatief duidelijk is, als de aanvrager goed wordt geïnformeerd, als juridische hulp vroeg beschikbaar is, als kwetsbaarheid zorgvuldig wordt gescreend, als er ruimte is voor extra stappen wanneer nodig en als de rechter effectief kan controleren. Dan kan snelheid juist goed zijn. Dan haalt de procedure onnodige vertraging weg zonder bescherming te verzwakken.

Maar een korte procedure wordt problematisch zodra die voorwaarden ontbreken. Als iemand niet begrijpt wat er gebeurt, geen hulp krijgt, onvoldoende tijd heeft, geen bewijs kan aanleveren, kwetsbaarheid niet wordt herkend of beroep niet echt kan gebruiken, wordt snelheid gevaarlijk. Dan is de procedure misschien efficiënt voor het systeem, maar niet eerlijk voor de persoon.

Het probleem is dus niet snelheid op zichzelf. Het probleem is snelheid zonder correctiemechanismen. Een snel systeem heeft waarborgen nodig die fouten kunnen opvangen. Denk aan juridische hulp, tolken, medische signalering, extra gehoor, ruimte voor bewijs, duidelijke motivering en effectieve rechterlijke toetsing. Zonder die waarborgen wordt snelheid een risico. Met die waarborgen kan snelheid onderdeel zijn van een goed systeem.

Wetenschappelijke literatuur over effectieve rechtsbescherming in EU-asielprocedures benadrukt dat adequate en eerlijke procedures een voorwaarde zijn voor de effectieve uitoefening van rechten, vooral het verbod op refoulement. Reneman laat zien dat toegang tot een effectief rechtsmiddel niet los kan worden gezien van de kwaliteit van de procedure zelf. [14] Dat is precies waarom korte procedures zorgvuldig moeten worden bekeken. Als de procedure te zwak is, kan het beroep later niet alles herstellen.

Drie signalen dat een procedure te kort is

Een korte procedure kan dus op drie manieren problematisch worden. Zij kan inhoudelijk problematisch zijn als het verhaal niet goed wordt onderzocht. Zij kan procedureel problematisch zijn als waarborgen ontbreken. En zij kan rechtsstatelijk problematisch zijn als rechterlijke controle te laat of te beperkt komt. Die drie lagen hangen samen. Een slechte procedure leidt tot een slechter besluit. Een slechter besluit vraagt om rechterlijke correctie. Maar als beroep ook moeilijk bereikbaar is, blijft de fout mogelijk bestaan.

Wat Nederland moet meten

Daarom moet Nederland onder het EU-Migratiepact niet alleen meten of procedures sneller worden. Nederland moet ook meten of besluiten beter of slechter worden. Worden kwetsbaarheden vaker of minder vaak herkend? Worden besluiten vaker vernietigd door rechters? Krijgen advocaten genoeg tijd? Zijn tolken beschikbaar? Begrijpen asielzoekers de procedure? Worden kinderen goed beschermd? Worden medische problemen serieus genomen? Dat zijn de vragen die bepalen of een korte procedure aanvaardbaar is.

Mijn conclusie is daarom dat de lengte van een asielprocedure op zichzelf niet alles zegt. Een lange procedure kan slecht zijn, maar een korte procedure ook. De echte vraag is of de procedure voldoende waarborgen bevat. Wordt iemand gehoord? Is er hulp? Is er tijd voor bewijs? Is kwetsbaarheid zichtbaar? Is beroep mogelijk? Kan de rechter echt toetsen? Als het antwoord daarop ja is, kan een korte procedure zorgvuldig zijn. Als het antwoord nee is, wordt zij problematisch.

Onder het EU-Migratiepact zal dit een van de belangrijkste vragen blijven. Niet alleen: hoe snel beslist Nederland? Maar vooral is de vraag, hoe goed beslist Nederland wanneer het sneller moet? Want in het asielrecht is snelheid alleen waardevol als zij bescherming niet verzwakt.

Een korte procedure wordt dus problematisch wanneer zij niet meer dient om duidelijkheid te geven, maar vooral om tempo te maken. Zij wordt problematisch wanneer mensen door het systeem bewegen zonder dat hun verhaal echt is begrepen. Zij wordt problematisch wanneer kwetsbaarheid wordt gemist, bewijs niet kan worden verzameld en beroep alleen nog op papier bestaat. Maar zij kan verdedigbaar zijn wanneer snelheid gepaard gaat met goede rechtsbijstand, goede informatie, zorgvuldige signalering, ruimte voor uitzonderingen en sterke rechterlijke controle.

Dat is uiteindelijk de balans waar het asielrecht steeds naar moet zoeken. Een procedure mag korter worden, maar niet smaller. Zij mag efficiënter worden, maar niet oppervlakkiger. Zij mag sneller duidelijkheid geven, maar niet sneller fouten maken. Want in het asielrecht gaat procedure nooit alleen over procedure. Het gaat over bescherming, veiligheid en de vraag of iemand werkelijk wordt gehoord voordat over zijn toekomst wordt beslist.